رسانه مستقل خبری کوردستان

www.rigakurdistan.ir

پنج شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۷ | 19 Apr 2018
خانه » اخبار » تکیه بیگلربیگی بنایی از آب و آیینه
تکیه بیگلربیگی بنایی از آب و آیینه

در طول تاریخ بشر از ادوار کهن تا به امروز هنر و دین در ارتباط و پیوندی ناگسستنی بوده است . در ایران اسلامی علاوه بر مساجد ، در بسیاری از شهرها در ایام محرم ، صفر و رمضان ، مراسم دعا ، روضه و سوگواری در مکان های دیگری برگزار می شده است . از مهم ترین این محل ها می توان به تکیه و حسینیه اشاره نمود .

تاریخ انتشار : ۲۸ شهریور ۱۳۹۵

ریگا کودستان – سرویس فرهنگی 

به گزارش ریگا کوردستان، در طول تاریخ بشر از ادوار کهن تا به امروز هنر و دین در ارتباط و پیوندی ناگسستنی بوده است . در ایران اسلامی علاوه بر مساجد ، در بسیاری از شهرها در ایام محرم ، صفر و رمضان ، مراسم دعا ، روضه و سوگواری در مکان های دیگری برگزار می شده است . از مهم ترین این محل ها می توان به تکیه و حسینیه اشاره نمود .

در شهرهای قدیمی ایران تکیه ، میدان و حسینیه فضاهای محصوری بوده اند که در مسیر گذرهای اصلی شهر قرار داشته اند. این فضاها اغلب به صورت فضای عمومی، یعنی جزئی مهم از گذر اصلی یا به صورت فضای بسته، اما در ارتباط با گذر اصلی وجود داشته اند. در حالی که تکایا و حسینیه ها در اعیاد اسلامی و ایام سوگواری ، خصوصاً محرم ، مورد استفاده قرار می گرفته اند . در حالی که تکایا و حسینیه ها به صورت فضاهای شهری – محله ای و داخل شهر قلعه ای بوده اند.

کرمانشاه ، از جمله به واسطه قرار گرفتن در مسیر عتبات عالیات ، از قدیم الایام بناهای مذهبی بسیاری داشته و این بناها همواره مورد تکریم و احترام مردو بوده است .

۸

تکیه بیگلر بیگی از تکایای منحصر به فرد باقیمانده از عهد قاجار در ایران است، در میان تکایای زیادی که در استان کرمانشاه ساخته شده، واقعاً بنای متفاوتی است و هر بیننده ای را مجذوب می کند . موقعیت مکانی تکیه بیگلر بیگی در بافت قدیم شهر کرمانشاه محله ای مشهور، به نام « فیض آباد » قرار دارد که می توان گفت مشخص ترین محله بافت قدیم کرمانشاه به شمار می رود . برای رفتن به تکیه بیگلر بیگی ( بیگلری ) در حاشیه خیابان مدرس یا ( شاهپور ) مقابل مسجد جامع ، کوچه شهید سالار انتظاری ، کوی صارم الدوله قرار گرفته است .

۱_copy1

این بنای تاریخی بوسیله عبدالله خان بیگلر بیگی ملقب به عبدالله خان فراش باشی که یکی از بزرگان و رجال شهر کرمانشاه بوده در سال ۱۳۱۹ ه . ق ، ساخته شده است و  در سال ۱۳۱۵ ه . ق ، به اتمام رسیده است . در ابتدای ساخت ضلع شرقی و شمالی وجود داشته ولی حسینیه و ضلع جنوبی بوسیله عبدالله خان فراش باشی ساخته شده است .

۴

این تکیه به عنوان یک اثر ارزشمند تاریخی ، علی رغم آسیب های فراروانی که گذاشت ایام برآن وارد کرده است ، در حال حاضر دارای بخش های ذیل است که به آنها اشاره می گردد.

۶ ۷

ورودی بنا : تکیه دارای سه ورودی ؛ ورودی اصلی آن در جبه جنوب شرق قرار دارد . سر در ورودی با مقرنس های گچی و گچ بری های زیبا تزیین شده است . ورودی دوم از طریق کوچه بن بست جبهه شمالی است . از طریق ورودی ، می توان به فضاهای مسکونی ضلع شمالی تکیه دسترسی پیدا کرد . ورودی سوم در جبهه جنوب غربی است .

%d8%b3%d8%b1%d8%af%d8%b1%d8%aa%da%a9%db%8c%d9%87

حیاط و موزه پارینه سنگی : حیاط در وسط قرار گرفته و حوضی بزرگ را در بر میگیرد و دورتا دور آن را باغچه های پر از گل در برگرفته است . در ضلع جنوبی به موزه پارینه سنگی اختصاص دارد و غیر از ورودی ، شامل سه اتاق تو در تو است . اتاق ها به وسیله درهای میانی به هم ربط دارند و دارای ارسی هستند و راه دسترسی به آن ها دو سه پله سنگی داخل حیاط است . به گفته هرمز خان بیگلری، عبدالله خان از اتاق های کنونی موزه پارینه سنگی به عنوان اتاق کار استفاده می کرده است .

۲a3b013f2172a5358d5b3d8b2b4c02e7

اتاق ها : فضای شاه نشین مشرف به حیاط دارای ارسی چوبی بسیار زیبایی است. دو طرف این ارسی با ستون نماهای گچی تزیین شده است . ساقه این ستون نما دارای تزیین های قاشقی است . سرستون ها نیز مشابه سرستون های کرنتی است که با نقوش گل و گیاه تزیین شده است . قسمت داخلی شاه نشین نیز با تزیین های گچبری مزین شده است . نقوش ایجاد شده شامل طرح های هندسی، نقوش گیاهی ، قاب بندی ها، نقش عقاب و ستونه های گچی است . در بخش فوقانی شاه نشین قاب گچی دیده می شود که در داخل آن جمله ( یا ابا عبدالله الحسین و تاریخ ۱۲۶۲ ) نوشته شده و به نظر می رسد تاریخ مذکور زمان تکمیل گچ بری های تکیه بوده است . احتمالاً از اتاق های شاه نشین برای پذیرایی و ملاقات افراد با بیگلربیگی استفاده می شده و اتاق های اطراف شاه نشین و طبقه فوقانی که دارای تزیین های گچی است ، درداخل یکی از اتاق های طبقه فوقانی دو ستون گچی بسیار زیبا وجود دارد .

%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%ae%d9%84-%d8%ad%d8%b3%db%8c%d9%86%db%8c%d9%87

حسینیه : مهم ترین قسمت تکیه ، بخش غربی آن است که گنبد خانه حسینیه در آن قرار دارد . در سمت غربی حیاط ، تالار آیینه کاری بزرگی وجود دارد که به حسینیه معروف است . از طریق یک در بزرگ چوبی با ارسی زیبا می توان وارد فضای اصلی حسینیه با فضای دو طبقه و در هر طبقه و در هر طبقه آن شش اتاق ساخته شده است . سقف حسینیه دارای پوشش گنبدی است و نمای بیرونی آن شیروانی و نمای داخلی آن با آیینه کاری تزیین شده است .

۳

موزه خط و کتابت : این موزه دو طبقه شاه نشین را به خود اختصاص داده است . در این موزه آرشیوی از عکس های قدیمی مردم کرمانشاه و… وجود دارد. در ویترین های شیشه ای ، قرآن های خطی قدیمی ، قرآن هایی با حاشیه زرکوب، مجلات ، سند هایی از عقدنامه ها، حکم ها و…. وجود دارد .

a8db8cc6f4875a79d61af01762284544

از از دوره قاجار آثار فراوانی باقیمانده است ، اما کارهای صورت گرفته برروی آنها اندک و این باعث در انزوا ماندن معماری دوره قاجار شده است .

تکیه بیگلربیگی شهر کرمانشاه به تاسی از معماری متداول دوره قاجاریه در دیگر نقاط ایران بنا شد که همان چارچوب های حاکم بر معماری دوران قاجار برآن حاکم است.

 

این تکیه به واسطه دارا بودن حسینیه ای با آیینه کاری بسیار غنی که دارد یکی از بناهای است که به موزه آیینه معروف شده است و شگفت آور می باشد.

 

۵

 

۲

مریم طاهرآبادی/کارشناس ارشد باستان شناسی

 

منابع :

  • بی نام ، گزارش ثبت آثار ملی ، ۱۳۷۵ذ، آرشیو اسناد میراث فرهنگی کشور، تهران .
  • کیانی ، محمد یوسف ، ۱۳۸۷ ، معماری ایران دوراه اسلامی ، تهران، سمت .
  • محمدی فر ، محمد ، آرین، سمیرا، ۱۳۸۹ ، معرفی و تحلیل جلوه های معماری و هنرهای کاربردی تکیه بیگلربیگی کرمانشاه ، فصل نامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی ، شماره دوم .
  • مرادی ، یوسف، ۱۳۸۳، تکیه بیگلربیگی : موزه خط و کتابت و تاریخ کرمانشاه ، تهران ، میراث فرهنگی .

 

لطفا دیدگاه خود را در مورد این مطلب بیان کنید.
کلام روز

يكرنگ بمان حتي ...

حتي اگر در دنيايي زندگي ميكني كه

مردمش براي پررنگي هزار رنگ ميشوند

تازه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
مصاحبه آرشیو
یک پژوهشگر کرمانشاهی: منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم

یک پژوهشگر کرمانشاهی:
منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/ نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم.

«گل انار» ارژنگ

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی مرادی، خلیلی، افضلی و نظری کرمانشاهی بررسی کردند «گل انار» ارژنگ سحر رنجبر: می‌گویند شاعر دیکتاتور هم هست. اما فقط در شعر خودش این ویژگی را دارد. در واقع چنانچه فاقد این ویژگی باشد نمی‌تواند بر کلماتش تسلط یابد و کسی که کلماتش از او فرمان‌برداری نکنند شاعر نیست. شعر […]

وقتی که محدودیت ها به تو می بازند

ریگا کوردستان – سرویس ورزشی (مصاحبه اختصاصی با صدیقه گراوند دختر ورزشکار کورد و نایب قهرمان کاراته آسیا) ‎سئوال: خودتان را کامل معرفی کنید؟ چند سالتان است، ورزش را از کجا شروع کردید؟ چه شد که سراغ ورزش رفتید؟ ‎جواب: من صدیقه گراوند هستم متولد ١٣۶٨، چون خیلی ورزش را دوست داشتم در سن ١۵ سالگی […]

مشاهیر و نخبگان/a> آرشیو
خبرنامه پیامکی

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی ریگا کوردستان و دریافت آخرین خبرها فرم را تکمیل و ارسال فرمایید.