رسانه مستقل خبری کوردستان

www.rigakurdistan.ir

چهارشنبه ۰۲ آبان ۱۳۹۷ | 24 Oct 2018
خانه » اخبار » کشتی پهلوانی_ میراث ناملموس ایران
کشتی پهلوانی_ میراث ناملموس ایران

تاریخ انتشار : ۲۹ خرداد ۱۳۹۶

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی 

به بالای او بر زمین مرد نیست            در این لشکر او را هماورد نیست

“شاهنامه فردوسی”

واژه ی دلنشین پهلوان و سنت دیرین پهلوانی در فرهنگ اصیل ایران مقام والایی دارد. کشتی در ایران، قبل از میلاد مسیح در میان قوم ماد و پارس متداول بوده است. گزنفون تاریخ نویس یونانی در عصر کورش هخامنشی به این امر اشاره نموده است که اکثر فرماندهان و سرداران ارتش هخامنشی در نبرد با بابل در زمان بخت النصر، از میان پهلوانان کشتی تعیین می شدند و فرماندهان سپاه از پهلوانان روزگار خود و الگویی بودند برای جوانان و سربازان سپاه. حتی در اواخر دوران سلسله ساسانیان، در زمان فرهاد ساسانی از دلاور مرد سپاه پهلوان بهرام چوبینه یاد شده است. بعدها در زمان قاجار به ورزش سنتی کشتی، پهلوانی و پهلوانی پایتخت بسیار اهمیت داده می شد.

کشتی یا “کستی” در ایران باستان قدمت بسیار دارد و این واژه ابتدا به کمربند پشمینی اطلاق می شد که پیروان آیین زردشتی هنگام نیایش بر روی سدره یا پیراهن ململ بی آستین و یقه گشاد خود می بستند. این کمر بند هفتاد و دو رشته داشت به نشانه ی هفتاد و دو (ها) یا بخش (یسنا) که از فصول پنجگانه ی اوستاست.

در ورزش های باستانی بستن کمر دلیلی بر پیشکسوتی و بلند پایگاهی در ورزش کشتی بود. در بین ایرانیان، از همان روزگاران نخستین، که مردم برای حفظ جان خود از دست دشمنان و خطرات گوناگون، در پی ابداع لوازم جنگی بودند و جنگ به صورت درگیری و کشتی گرفتن مرسوم بود و گاه به کشتن پهلوان مغلوب می انجامید. چنانکه از شاهنامه استنباط می شود کشتی در آن روزگاران در چهارچوب مقررات و قواعدی صورت می گرفته است، از جمله در کشتی هومان ویسه سردار تورانی با بیژن گیو پهلوان ایرانی.

کشتی ورزشی است که به درازای تاریخ قدمت دارد. کشتی از زمان حضرت آدم ” ابوالبشر” ابداع شده و حضرت آدم اولین و قدیمی ترین قهرمان ورزش کشتی محسوب می شود. روایت می شود که ایشان ۴۴۴ فنون (هنر فن و بند) کشتی را می دانسته که برای بقا در مقابل طبیعت ضروری بوده است. همچنین در کتب قدیمی آمده که حضرت تالوت و حضرت یعقوب نبی “ع” وارد ترین افراد در فن کشتی بوده اند، و همچنین حضرت ابراهیم خلیل الله “ع” کشتی را به فرزندان و جوانان تعلیم می داد و مربی کشتی بود.

در سال ۱۹۳۸ میلادی، در ویرانه های معبد “کیافاجه” (در بین النهرین نزدیک بغداد) دو لوح سنگی و یک لوح برنزی به دست آمده که بر روی آن شکل های برجسته ای از مبارزه ی کشتی گیران دیده می شود این لوح ها متعلق به سومریان در سه هزار سال پیش از میلاد است. از بین النهرین ، ایران و مصر فنون کشتی به مناطق دور و نزدیک آسیا ، روم و یونان راه پیدا کرده و در همه جا گسترش و تکامل بیشتری یافت. یونانی ها بانی المپیاد باستانی و اولین ملتی هستند که تسلسل تاریخی و ورزشی خود را به رشته ی تحریر در آوردند که با رواج کشتی در یونان، مسابقات کشتی هم به بازیهای المپیک باستان افزوده شد.

در تاریخ ایران باستان، انواع کشتی های متداول چنین ذکر شده است:

  • کشتی باستانی ، کشتی پهلوانی که بی وزن بود
  • کشتی ترکمنی ، محلی ترکمن ها
  • کشتی مازندران، محلی مازندران
  • کشتی گیلکی، محلی گیلان
  • کشتی کُردی، محلی ایلات و عشایر کُرد ایران
  • کشتی ایلیاتی و عشایری روستاهای قزوین
  • کشتی کچ کمر، که در سیستان و بلوچستان در دیار رستم دستان هر ساله برگزار می گردد.
  • کشتی چوخه ، در استان خراسان، که هرساله برگزار می شود.

میراث فرهنگی، مفهومی است با پیشینه ی تخصصی متفاوت و علائق اجرایی مختلف که به شیوه های گوناگون تعبیر شده است، این تعبیرها گاه تعمهداتی را برای جامعه ای روبه رشد ایجاد کرده که علیرغم برخورداری از پیشرفت ها می بایست درصدد ثبت و ضبط میراث و فرهنگ گذشته و حتی با برنامه ریزی برای آینده باشد. از این رو سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری با هدف گذاری معیارسازی و حفاظت از میراث ناملموس در باز زنده سازی میراث های که به دست فراموشی سپرده شده اند اقدام به ثبت این دسته از میراث کشور نموده است.

میراث معنوی ناملموس در عین داشتن اهمیت در میان جوامع، مهم ترین عامل در حفظ تنوع فرهنگی به عنوان قوی ترین عامل در مواجهه با رشد جنبه های منفی جهانی شدن به شمار می رود. اهمیت میراث ناملموس فقط به آن بخش که تجلی عینی یافته نیست بلکه بیشتر گنجینه ای از دانش و مهارت است که توسط نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. ارزش های میراث ناملموس، تنها به همان گروه یا جامعه وابسته بوده و همان گروه یا جامعه باید برای حفاظت از میراث معنوی بکوشند، در واقع به عنوان بدنه ی فعال جامعه عمل می نماید که کارکرد اصلی آن حفظ نسل های آینده است.

در حال حاضر ورزش کشتی جزء میراث فرهنگی ناملموس (میراث معنوی ) نیز به شمار می آید، در دهه اخیر برخی از کشتی های متداول در ایران به نام برخی از شهرها در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده اند، از جمله ورزش باستانی «زوران» به نام کرمانشاه با مرکزیت شهرستان کنگاور در فهرست ملی ثبت شد. کشتی بختیاری، کشتی میاوندی شهرستان گرگان،کشتی میس میسی (کشتی مشت در مشت )روستای فشکورمازندران.

میراث فرهنگی ناملموس ایران گنجینه ای عظیم از تجارب، اعتقادات و رفتار ایران در طول تاریخ است که به ما رسیده است. میراث  فرهنگی ناملموس، میراث مولد است؛ یعنی میراث فرهنگی ملموس و مجسم، محصول و نتیجه میراث فرهنگی ناملموس است. امید است با ثبت جهانی ورزش کشتی در “یونسکو” این میراث معنوی با نام کشورمان ایران که باقی مانده از گذشتگان است و نشانگر حرکت انسان در طول تاریخ می باشد گامی دیگر در آثار ناملموس باشد.

بزد دست بیژن به سان پلنگ                                   ز سر تا میانش بیازید چنگ

گرفتش به چپ گردن و راست ران                              خم آورد پشت هیون گران

“شاهنامه فردوسی”

منبع : محمود خاوران ۱۳۹۳ ، زوران_ پیشینه کشتی آزاد و روش اجرای آن،تهران.

 

 

سحر طاهرآبادی 

لطفا دیدگاه خود را در مورد این مطلب بیان کنید.
کلام روز

يكرنگ بمان حتي ...

حتي اگر در دنيايي زندگي ميكني كه

مردمش براي پررنگي هزار رنگ ميشوند

تازه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
تحلیلی آرشیو
عشایر کرمانشاه در خطر ورشکستگی

ریگا کوردستان سرویس اقتصادی   بهزاد خالوندی ریگا کوردستان به نقل از مجله اقتصادی کانی؛ عشایر این روزها با یک بحران جدی روبرو هستند. فصل فروش دام فرارسیده ولی پیدا کردن یک خریدار مناسب برای گوسفندان پرواری بسیار دشوار است. در سالیان گذشته در این فصل با توجه به تولید مازاد ۱۰ هزار تنی گوشت […]

پس از چهار سال از سرنوشت ٣١٠٢ ایزدی اسیر خبری در دست نیست

ریگا کوردستان – سرویس حقوق بشر به گزارش ریگا کوردستان و بر اساس آمار نهادهای حکومت اقلیم کردستان از سرنوشت ۴٨ درصد ایزدی‌هایی که حین حمله داعش به شنگال از سوی این گروهک تبهکار ربوده شدند خبری از آنها تا کنون در دست نیست بنابر آمار رسمی سازمان‌های حکومت اقلیم پس از حمله داعش در […]

نقشه راه منبج مدلی برای تمام مناطق تحت کنترل پ.ک.ک در سوریه است

مولود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در اظهاراتی عنوان کرده است: نقشه راه منبج مدلی برای تمام مناطق تحت کنترل شاخه نظامی پ.ک.ک در سوریه موسوم به YPG است.

مصاحبه آرشیو
یک پژوهشگر کرمانشاهی: منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم

یک پژوهشگر کرمانشاهی:
منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/ نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم.

«گل انار» ارژنگ

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی مرادی، خلیلی، افضلی و نظری کرمانشاهی بررسی کردند «گل انار» ارژنگ سحر رنجبر: می‌گویند شاعر دیکتاتور هم هست. اما فقط در شعر خودش این ویژگی را دارد. در واقع چنانچه فاقد این ویژگی باشد نمی‌تواند بر کلماتش تسلط یابد و کسی که کلماتش از او فرمان‌برداری نکنند شاعر نیست. شعر […]

وقتی که محدودیت ها به تو می بازند

ریگا کوردستان – سرویس ورزشی (مصاحبه اختصاصی با صدیقه گراوند دختر ورزشکار کورد و نایب قهرمان کاراته آسیا) ‎سئوال: خودتان را کامل معرفی کنید؟ چند سالتان است، ورزش را از کجا شروع کردید؟ چه شد که سراغ ورزش رفتید؟ ‎جواب: من صدیقه گراوند هستم متولد ١٣۶٨، چون خیلی ورزش را دوست داشتم در سن ١۵ سالگی […]

مشاهیر و نخبگان/a> آرشیو
خبرنامه پیامکی

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی ریگا کوردستان و دریافت آخرین خبرها فرم را تکمیل و ارسال فرمایید.