رسانه مستقل خبری کوردستان

www.rigakurdistan.ir

سه شنبه ۰۱ خرداد ۱۳۹۷ | 22 May 2018
خانه » اخبار » یادداشتی بر یک یادداشت
یادداشتی بر یک یادداشت

تاریخ انتشار : ۱۶ اسفند ۱۳۹۶

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی

دقیق بە یاد نمی آورم ، شاید حدود دو سال پیش و یا بیشتر بود که در باب شناخت بیشتر گویشمان در کلاردشت، از دیگر عزیزان پژوهشگر در زمینه ی زبان و ادب کردی جویا شدم و از این میان با توجه به منطقه ی مورد مطالعه و پژوهش میدانی کاک مصطفی بیگی که بیشتر شامل گویشهای جنوبی زبان کردی میشود ، با ایشان به دادوستد اطلاعات پرداختم.
پژوهش میدانی بنده در روستاهای مختلف کلاردشت و فایلهای صوتی که از گویشوران این منطقه ضبط کرده بودم به اضافه ی اطلاعاتم از پژوهش میدانی چند ساله در مناطق مختلف کردنشین غرب کشور و همینطور بعضی از مناطق کردستان عراق پشتوانه ی نسبی برای نظراتم محسوب می شد.
نتیجه ی خلاصه وار این پژوهشها که دیدگاه بنده بود را خدمت کاک مصطفی بیگی فرستادم . ایشان هم با توجه به پژوهشهای خودشان و بنده یادداشت مختصری در باب گویش کردی کلاردشت نوشتند و متاسفانه بدون اطلاع بنده در سایت رسمی ریگاکردستان منتشر شد. یادداشتی که هنوز جای کار داشت و میبایست پخته تر شود .
چندین بار با دوستانم در خبرگزاری ریگاکردستان تماس گرفتم و خواهش کردم تا از سرویس فرهنگی بخواهند این یادداشت را از روی سایت بردارند و یا اجازه دهند که بنده تصحیحاتی در آن اعمال کنم که باز هم متاسفانه فرصت تصحیحات و بازبینی به بنده داده نشد و یادداشت هم به همان شیوه در سایت باقی مانده و به راحتی هم از طریق گوگل سرچ قابل دسترسی است . لذا بر آن شدم تا به عنوان یک پژوهشگر متعهد در یادداشت دیگری این اشکالات را یاداور شوم .

۱. بحث تعدد گویشها و لهجه ها را به روش علمی تری مورد بررسی قرار می دهیم که یکی از آنها می تواند اشاره به تئوری گستردگی زمانی دکتر رهبر محمود زاده باشد . توضیح بیشتر آن را به مقاله ای از نگارندە، تحت عنوان “لکی زبان یا گویش” چاپ شده در نشریەی ڕاونگە شمارە ۹ و ۱۰ ، اسفند ۹۶ ارجاع می دهم.

۲. در باب جدا بودن کردی لکی از کردی جنوبی و نزدیکی آن به کردی میانه و شمالی به دلیل مسائل دستوری زبان، میتوان گفت که صرف این تفاوت دستوری نمی توان لکی را زیرمجموعه کردی جنوبی محسوب نکرد ، چرا که این تقسیمات بر حسب جغرافیای کردستان هستند همانطور که از نامشان برمی آید. به نظر بنده بهتر است گفته شود : لکی از گویشهای کردی جنوبی که کماکان مانند هورامی ، سورانی و کورمانجی شمال ویژگی کردی ارگاتیو خود را حفظ کرده است .
متاسفانه برخی از گویشهای کردی جنوبی به دلیل درهم آمیختگی با فارسی و فضای آن دچار ویژگی غیرارگاتیو دستور زبان فارسی شده اند.

۳. در قسمت مثال سیستم ارگاتیو ، مقابل جمله ی “ئاوم خوارد ” نام گویش لکی هم نوشته شده که اشتباه است .
در مقابل “ئاوم وارد ، ئاوم هوارد ” تنها نام گویش لکی نوشته شده که کامل نیست . چون در هورامی نیز همینگونه است.
در گویش خواجوندها و دلفانهای کلاردشت متاسفانه سیستم ارگاتیو از بین رفته و جمله به شکل ئاو واردم ساخته میشود . در اینجا کلمات و بن فعل لکی و کردی ، اما ساختار دستوری فارسی است.

۴. مورد دیگری کە در یادداشت آمده و بنده بسیار به آن حساس هستم ، بحث درست و غلط بودن در واژه ها یا … گویشهای مختلف کردی است.
در قسمتی از این یادداشت نوشته شده که جمع بستن با “گەل” و “کان” درست است. خوب در واقع این معنی استنباط میشود که جمع بستن با مثلا “ەل” و “ەیل” غلط است!!
غلط و درستی وجود ندارد . به دلیل گستردگی زمانی و مکانی گاها گویشها و لهجه ها بسیار متفاوت شده اند.

۵. در این یادداشت آمده که گویش کردهای کلاردشت لکی نیست .
توضیح دادیم که ویژگی ارگاتیو آن از بین رفته است … شاید به دلیل دوری از مناطق کردنشین ، اما کلمات و ضمایر و بن افعال و مصدرها از هر گویشی به لکی نزدیکترند . البته این درباره ی خواجوندهاست ، چون دلفانها که بسیار بیشتر ویژگی های لکی خود را حفظ کرده اند .

۶. یک مورد که بر آن در یادداشت مذکور تاکید شده و نگارنده صد در صد با آن مخالف است : از نظر واژگانی کردی لکی و کردی جنوبی کاملا به هم نزدیکند و کردی لکی در این رابطه به هیچ وجه با گونه های شمالی و میانی قرابت ندارد!!!
لازم به ذکر است که در این یادداشت اصلا به شباهت کلمات لکی و هورامی اشاره نشده ، چون لکی به خاطر قدمتش نسبت به دیگر گویشها ، به هورامی نزیکتر است.
نگارنده معتقد است که نه تنها لکی بلکه تمامی گویشها و لهجه های زبان کردی به عنوان اجزای یک زنجیره ی گویشی دارای کلمات مشترک بسیاری هستند و اینکه در این یادداشت ذکر شده لکی با کردی شمالی و میانی به هیچ وجه شباهت واژگانی ندارد ، جای بسی تعجب است!!
در آخر و اصل کلام: به عنوان کسی که نامش پای یادداشت مذکور است عرض میکنم که در این یادداشت از یک سری تحقیقات و نظرات بنده برای رسیدن به نتیجه گیری که شخصا بدان معتقد نیستم استفاده شده است.

با سپاس

مژگان کاوسی

۹۶/۱۲/۱۵

توضیح ریگا کوردستان: در مورخ ١۴ تیرماه ١٣٩۵ مطلبی تحت عنوان ”خلاصه ای در باب گویش کوردهای کلاردشت” به قلم خانم مژگان کاوسی و آقای مصطفی بیگی در این سایت انتشار یافت که لینک مطلب مربوطه همان روز برای نویسندگان محترم ارسال گردید، که متن آن نوشتار و یادداشت حاضر نظر شخصی راقمان آن می باشد و نظر خبرگزاری ریگا کوردستان نیست.

لطفا دیدگاه خود را در مورد این مطلب بیان کنید.
کلام روز

يكرنگ بمان حتي ...

حتي اگر در دنيايي زندگي ميكني كه

مردمش براي پررنگي هزار رنگ ميشوند

تازه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
تحلیلی آرشیو
قند پارسی

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی « حرف را باید زد ، درد را باید گفت………» مژگان کاوسی (فعال فرهنگی مدنی کرد) ١٣٩٧/٢/٣٠ اخبار، پیشنهادات و مصاحبه های چهره های مذهبی و دولتی در ماه گذشته ، برای فعالین فرهنگی ملّیت های مختلف ایرانی، جای بسی تعجب و تاسف بود. شخصاً به عنوان کُردی که در جغرافیای […]

بیانیه اعتراضی انجمن قوم لک

ریگا کوردستان – سرویس سیاسی کوهدشت لرستان، سرزمینی کهنسال با مفرغ های دیرین و نگارە های صخرە ای از گذشتە تاکنون خواستگاە مردمانی نجیب و نژادە بودە و هست. دراین شهرستان میانگین شهدا یک و نیم برابر میانگین شهدای کشوری است کە خود بزرگترین سند ارادت و حمایت مردم شریف کوهدشت از اسلام و انقلاب […]

مراسم نقدورونمایی کتاب “هەینییەکانم لە چاوی قاڵاوێکا قاویا”

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی عصرجمعه شهرستان جوانرود شاهد برگزاری مراسم نقدورونمایی کتاب “هەینییەکانم لە چاوی قاڵاوێکا قاویا” اثرشاعرنوپردازکورد”آکام کوثری”بود. این کتاب توسط نشر گوتارچاپ ومنتشرشده است. مراسم با سخنان کاک تحسین رضایی آغازشد ودر ادامه آقای آکام کوثری ـ صاحب اثر ـ ضمن خوشآمد گویی به حضار، از مسئولین اداره فرهنگ و ارشاداسلامی وشورای […]

مصاحبه آرشیو
یک پژوهشگر کرمانشاهی: منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم

یک پژوهشگر کرمانشاهی:
منابع طبیعی موجود به سرعت درحال اتمام هستند/ نیازمند بازنگری در فرهنگ کار هستیم.

«گل انار» ارژنگ

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی مرادی، خلیلی، افضلی و نظری کرمانشاهی بررسی کردند «گل انار» ارژنگ سحر رنجبر: می‌گویند شاعر دیکتاتور هم هست. اما فقط در شعر خودش این ویژگی را دارد. در واقع چنانچه فاقد این ویژگی باشد نمی‌تواند بر کلماتش تسلط یابد و کسی که کلماتش از او فرمان‌برداری نکنند شاعر نیست. شعر […]

وقتی که محدودیت ها به تو می بازند

ریگا کوردستان – سرویس ورزشی (مصاحبه اختصاصی با صدیقه گراوند دختر ورزشکار کورد و نایب قهرمان کاراته آسیا) ‎سئوال: خودتان را کامل معرفی کنید؟ چند سالتان است، ورزش را از کجا شروع کردید؟ چه شد که سراغ ورزش رفتید؟ ‎جواب: من صدیقه گراوند هستم متولد ١٣۶٨، چون خیلی ورزش را دوست داشتم در سن ١۵ سالگی […]

مشاهیر و نخبگان/a> آرشیو
خبرنامه پیامکی

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی ریگا کوردستان و دریافت آخرین خبرها فرم را تکمیل و ارسال فرمایید.