رسانه مستقل خبری کوردستان

www.rigakurdistan.ir

سه شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۹ | 20 Oct 2020
خانه » تحلیلی » آب سیاسی و سیاست آبکی / چرا ریزگردها هم منشأ کوردی دارند
آب سیاسی و سیاست آبکی / چرا ریزگردها هم منشأ کوردی دارند

تاریخ انتشار : 9 جولای 2016

ریگا کوردستان – سرویس اجتماعی
علی محمد بنی آدمی(شریف الدوله) هنگامی که به تالار شاهان قلعه “سنه دژ” وارد شد با منظره ای باور نکردنی مواجه شد.
کف تالار با سنگهای مرمر سیقل خرده بسیار روشن که تا آن زمان او ندیده بود نورفشانی می کرد، در وسط تالار حوضی خودنمائی می کرد که با سنگ یشم نایاب ساخته شده بود و بر دیوارهای تالار نقاشی هایی از صورت بزرگان جهان و صحنه هایی از نبرد های بزرگ و معروف جهان در ابعادی باور نکردنی برای شاه سنندج ترسیم شده بود.او سنگهای یشم گران بها را کند و شکست و فروخت و خورد! مرمرها را کند و به تهران فرستاد تا در کاخهای رضاخان دوباره به کار گذاشته شوند!
و نقاشیها را خرد کرد چون دیوارها را نمیشد کند و به تهران فرستاد! سپس آنجا را با خاک یکسان کرد و اول سربازخانه و سپس باشگاه افسران بر جایش بنا نهاد و دست آخر یک کاباره بر جای دارالحکومه ویران شده اکراد تاسیس کرد!شریف الدوله که همه شرافتش از مامور دولت بودن آمده بود، نماینده دولت مدرن در کوردستان بود، مأموریت او در مرحله اول نابودی هر گونه نشانه قدرت و بازمانده ای از روزگار همسنگی سنندج- اصفهان و سنندج-تهران بود و در مرحله دوم انتقال هرآنچه که میشد برد به مرکز بود و دست آخر تاسیس سربازخانه!فصل نوینی از روابط مرکز و حاشیه در حال تکوین بود مرکز به مثابه قلب جدید سرزمینی بر می آمد و همه راهها بدان ختم میشد و همه روابط از آن سرچمشه می گرفت حتی شرافت و شریف شدن! مرکز مشروع به شرح هر قانون و تعریف هر رابطه ای با حاشیه شد و حاشیه هم همچون سفره و منبع خود را پهن و افتاده می یافت!در این نظم جدید مرکز خورشید منظومه سیاسی نو شد و همه در مداراتی به گرد او نظم یافتند و هرکه نزدیکتر پر بهره تر و هرکه دورتر سردتر!خاورمیانه به سرعت به چند منظومه دولتی جدید تبدیل شد که تفاوت آنها فقط در اسم پایتخت هایشان و شکل و شمائل حاکمان آن بود نه در هیچ چیز دیگر، این مجموعه دولتهای مرکز محور دارای تطابق کامل شباهت در تعریف شهروند و دولت و حاشیه و مطرودین خویش بودند.
زمان می گذرد!هر کدام از أهداف دولت های پایتخت مدار به خلق یک بحران انجامید.
مدارات به زور هم گرا شده به دوایر مرکز گریز تحلیل می روند یا لااقل دیگر همگرا به مرکز نخواهند بود.
تمام تعاریف آنها چون مبتنی بر انکار بودن تاریخی و تحقیر ماندن فعلی در حاشیه استوار بود به پادتعریف خود بدل گشتند!حقوق موروثی خودخوانده آنان از حاکمیت هیچ گاه انطباقی با کارکرد روزآمد شده دولت و مفهوم سیال حق شهروندی نداشت!زمین گرد است و زمان می گذرد!منابع با افت و تغییرات ارزشی مواجه می شوند ولی فهم پایتخت نشینان تغییری نکرد.هر درجه گرم شدن زمین ١٧ درصد تبخیرات آبهای سطحی را افزایش می دهد و زمین گرم و گرمتر میشود!
هر گونه رشد اقتصادی مستلزم تأمین آب به عنوان اولین فاکتور توسعه اقتصادی می باشد و رشد اقتصادی ۵ درصدی مستلزم تأمین آب با رشد ١ درصدی میباشد، آبی که هر روز اگر کمتر نشود بیشتر نمیشود!توسعه شهر نشینی آن هم در کویر و مهاجرت های غیر منطبق با امکان های سرزمینی ولی منطبق با آمایش سیاسی مرکز محور به بیشتر کردن عدم تعادل در امکانات مصرفی با منابع تجدید پذیر طبیعی میشود!
رشد جمعیت سالانه و رشد مطالبات جدید را بیافزا و به رقم ترسناک ٨٠ درصد بیشتر شدن نیاز به آب برای آینده نزدیک ٣٠ سال دیگر کل خاورمیانه را درک کن!
دولتهای منطقه که به بحران فزاینده و کمبود منابع و ناهنگونی آمایش توسعه ای و سرمایه گذاری در توسعه پایتخت محور خود با واقعیات قابل عمل مواجه شدند، حل را در انتقال منابع یافتند و سعی در انکار همه قابلیت های حواشی خود کردند!
در ایران به جای تمرکز بر توسعه خوزستان و زاگروس، همچون یک امر واقع و بدیهی به انتقال منابع به مرکز همچون استراتژی کنترل در مواجه با بحران نگاه کردند!
در عراق به جای تمرکز بر توسعه کوردستان به تقلیل و تخریب نیز پرداختند!این تعامل با اقلیت ها و نامرکزیها و حاشیه ها سنت دولت داری جدید بود!
آب همچون منبعی کمیاب و حیاتی برای توسعه و تداوم و حتی امکان ادامه حیات فقط در حاشیه ها و بالادست های جغرافیایی( البته تو بخوان کوردستان) موجود می باشد. دولت های منطقه که بالا دستیشان بر کورد همچون یک تجربه قابل حل سخت افزاری را در مخیله داشتند و این فهم را به همه گروهها و دسته ها و اقل های دیگر هم تعمیم دادند به دنبال تدوین استراتژی آب رفتند! آنچه که ترکیه را به فکر استسمار پایین دست خود(عراق و سوریه) انداخت همان تجربه دولت ترک در فهم حق اولین پایین دستی خود یعنی کورد بود، که او را وادار به انکار حق دیگری ضعیف می کرد.
آنچه که صدام را هار سیاسی کرده بود، سلامت جستن از تجربه حلبچه و انفال بود و سیاست ضعیف کشی ای که کنون به ضعیف خوری هم تفسیر دینی میشود(بنگر به داعش)!سد همچون استراتژی کنترل و تونلهمچون حل! رودها را خدا آفریده است نه دولت ها و اساسا این رودها بودند که تمدن ها و دولت ها را آفریده بودند. ولی این تازه به دوران رسیده ها از انکار رودها و حق حیات رودها هم ابائی نداشتند!
شاید بدان دلیل بود که سرچمشه همه رودها(کوردستان) در خاورخشک به واسطه سیاست پایین دستِ دشت شده بود!
ترکیه و ایران به سد سازی همچون یک ضرورت سیاسی و أمنی و یا شاید رقابتی از سر اجبار در کوههای زاگروس و توروس پرداختند و عراق هم به سیاست سد سازی در دشت و تمرکز بر بیابان روی آورد. در این فهم جدید مرزها دیوار تقدس شده بود و این بار خوب را از بد هم جدا می کرد و دوست را هم از دشمن! هر آنچه که از این مرزها خارج میشد خائنانه پنداشته می شد و هر آن کس هم که مرز را باور نداشت سرکوب و مهار، حتی اگر آن مهار سدی بتنی و آن سرکش سیروان بود!
حق در این باور از طبیعت و از بودن و حیات ناشی نمی شد بلکه حق بر مدار دولت و مرکز می چرخید، حتی اگر حقابه رودی و یا حیات وحشی هم می بود!
تطابق یک مرز سیاسی با یک حوزه آبریز تقریبا نادر و کمیاب است در جهان ولی درک این که این مرزهای سیاسی فقط یک قراردادند یک اجبار جهانی است و قانون هم بر آن حاکم. قوانین بین المللی را هر کس رعایت نکند حداقل کشورهای ضعیف خاورمیانه ای باید بدان مستمسک می شدند ولی چرا نکردند!؟
آنجا که به ارس و اترک و رود اردن می رسیم، همین رودها به هم گرائی ختم شدند حتی بین یهود و عرب! وقتی که به شاهرگ های تمدنی خاورخشک می رسیم نه! چون دجله و فرات و کارون از کوهستان کورد سرچمشه دارد و کورد خاطره است!
به پروژه گاپ ترکیه بنگریم، این اعمال کردن سیاست آب است بر همسایگان جنوب اش بر خلاف تمام عرف های مورد قبول و قوانین آبهای بین المللی است! چه این همسایه اسدی باشد که مقطعی با کورد همراه شده بود برای رسیدن به سرچشمه ها چه کوردستان در شمال عراقی باشد پر از کوردهای چشمه دوست!
آنچه که همه فراموش کرده بودند اولویت اکوسیستم بود بر منازعه کورد و سیستم! آنچه که اهمیت نداشت سرنوشت مردمان خارج از مرزهای سیاسی و داخلین دور از مرکز سیاسی بود!
انسان در تعریف جدید نه بخشی از سیستم طبیعی بلکه مهره ایست در ماشین دولت و این ماشین بر خلاف اکوسیستم برساخته ای طبیعی و هارمونیک نیست، نظمی تاریخی ندارد، ثبات و پیوستگی ندارد و تمام آشفتگی و تناقضات ذاتی خود را همه جا حتی بر تعادل محیط زیست هم می ریزد.
خشم طبیعت و باران غضب!
بر خلاف تصور دولت مردان سد ساز، اکوسیستم یکپارچه و پیوسته و تجزیه ناپذیر است و این را اضافه کن بر خلق نیروهای متضاد واگرای جهانی شدن!
آب از بدو آمدنش به سیاره زمین تابع قوانین فیزیک سیالات است نه قوانین دولتی و هر عملی در طبیعت عکس العملی دارد،به طبیعت اگر احترام گذاشته نشود عکس العملش نابودی و ویران گریست، چه تمدن ها و مردمان را که خشم طبیعت نابودشان نکرد!
چیزی که زمانی همچون مرمرهای کاخ أمان الله خان فهمیده شده بود را نمی شود کند، برد و در کاخ رضاخان کارگذاشت!
ریزگردها نتیجه سیاست های آبکی و سیاسی کردن آب در دولت های ترکیه و سوریه و ایران و عراق است، همه به نسبتی و ترکیه با بیشترین سهم در خشکاندن شاهرگ های حیاتی خاورمیانه، در خلق این فاجعه سهیم اند،
کلید آن فقط در فهم حق پایین دست ها و یکپارچگی های طبیعی است، نه مالچ پاشی و قیرپاشی که در عقلی صدامی هم حل بود!

کیومرث فتحی

لطفا دیدگاه خود را در مورد این مطلب بیان کنید.
کلام روز

يكرنگ بمان حتي ...

حتي اگر در دنيايي زندگي ميكني كه

مردمش براي پررنگي هزار رنگ ميشوند

تازه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
تحلیلی آرشیو
سردرگمی وبلاتکلیفی مردم نسبت به امهال وامها

بعد از زلزله و اتمام امهال دو ساله وامها مسئولین وعده امهال یکساله و بعد از آن امهال ۶ ماهه وام را دادند و دوباره با وعده امهال ماههای اسفند ،فروردین و اردیبهشت دل مردم بینوا را شاد کردند. اما غافل از آن که فقط وعده وعید بود. امروز از طرف بانک ملی شهر باینگان […]

ابتلای ۱۴ مورد دیگر بە کووید۱۹در اقلیم کردستان

ریگا کوردستان بر اساس اطلاعیەی روز چهارشنبه ۲۰ فروردین وزارت بهداشت اقلیم کردستان، نتیجه‌ی آزمایش کرونای  ۹ زن، ۴ مرد و ۱ کودک  در محلەهای “سیداوه”، “روشنبیری”، “پیشمرگه”، “زین‌سیتی” و ” ماموستایان” مثبت اعلام‌شده است. در این اطلاعیەی وزارت بهداشت اقلیم کردستان همچون اطلاعیەهای قبلی اعلام‌شده است کە اکثریت مبتلایان بە ویروس کرونا در اربیل […]

سخنگوی نیروهای ائتلاف: به همکاری با پیشمه‌رگه ادامه خواهیم داد

سخنگوی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش، از کاهش نیروهایشان در عراق خبر داد و اعلام کرد؛ تعداد بیش از ١٠٠٠ سرباز را کاهش داده‌اند ولی همچنان به همکاری با پیشمه‌رگه ادامه خواهیم داد . ریگا کوردستان؛ مایلز کاگینز، سخنگوی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش، به کردستان ٢۴، گفت؛ پس از پیروزی نیروهای عراق بر داعش، ائتلاف بین‌المللی […]

مصاحبه آرشیو
مهار و مدیریت آتش در فصل گرما فقط با مشارکت مردم امکان پذیر است

مدیرکل بحران استانداری می گوید؛ علی رغم وجود هماهنگی‌های مطلوب بین دستگاه‌های اجرایی، آمادگی و مدیریت فرمانداران، تقویت و افزایش تجهیزات اطفای حریق کماکان مهار و مدیریت آتش سوزی‌های احتمالی در فصل گرما به ویژه در مراتع و جنگل‌ها را فقط با مشارکت مردم امکان پذیر است.

سخنگوی نیروهای ائتلاف: به همکاری با پیشمه‌رگه ادامه خواهیم داد

سخنگوی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش، از کاهش نیروهایشان در عراق خبر داد و اعلام کرد؛ تعداد بیش از ١٠٠٠ سرباز را کاهش داده‌اند ولی همچنان به همکاری با پیشمه‌رگه ادامه خواهیم داد . ریگا کوردستان؛ مایلز کاگینز، سخنگوی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش، به کردستان ٢۴، گفت؛ پس از پیروزی نیروهای عراق بر داعش، ائتلاف بین‌المللی […]

افسار گسختگی شیوع کرونا در کردستان

ریگا کوردستان، آرزو فلاحی، مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، با بیان اینکه از ۸۹۵ نمونه گرفته شده تا امروز ۱۱ فروردین در استان، نتیجه تست ۴۲۵ نفر مثبت و ۴۱۵ مورد منفی است، گفت:  موارد مثبت به تفکیک شهرستان  های استان شامل  سقز۱۳۸، بانه۸۱،سنندج۹۳، کامیاران۱۳، قروه ۳۴، مریوان ۱۳،دیواندره ۱۸،بیجار ۲۳،دهگلان۹، سرواباد ۳ […]

مشاهیر و نخبگان/a> آرشیو
خبرنامه پیامکی

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی ریگا کوردستان و دریافت آخرین خبرها فرم را تکمیل و ارسال فرمایید.