رسانه مستقل خبری کوردستان

www.rigakurdistan.ir

جمعه ۲۹ شهریور ۱۳۹۸ | 20 Sep 2019
خانه » تحلیلی » دوش، میکروفون، آسیمیلاسیون!
دوش، میکروفون، آسیمیلاسیون!

تاریخ انتشار : ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵

 

تصادف مشهدی بابای کرماشانی با تکنولوژی
هنگامی که حاجی بابای اصفهانی برای اولین بار به لندن میرود و با منظره فواره آب در وسط یک میدان مواجه میشود، آنچه که با دیدن آب و حوض به ذهنش خطور میکند غُسِل جنابت است!
او لخت میشود و غُسل میکند بدون توجه به فلسفه زیبایی بودگی فواره و بدون درک جدایی شهر و خانه، ولی به قصد ثواب غُسل و درآمدن از گناه ناپاکی! چه که او در شهر کم آب و خشک خود شاید حوض را فقط در حمام دیده بود و بارها در کنار رود در جلوی چشم همگان کشف عورت کرده بود و تنی به آب زده بود ولی چون در ولایت خویش عملش همگانی بود، هـیچگاه خجالت آور تعبیر نمیشد!
اما در فرنگ حاجی بابا اصفهانی نماد حماقت شمرده میشد!
داستان برخورد ما با تکنولوژی همین است و بس! در مقابل اشیاء جدید یا ترسیدەایم یا شرمگین شده ایم یا ماجراجویی کردەایم.
تجربه حاجی سالها قبل تر درمرکز احساس شده بود، همان روزهایی که آنها بادیدن دوش آب، حرام بودن استفاده از آن را اعلام کرده بودند، که نکند توطئەای در کار باشد برای باطل کردن غسلهایمان!
ولی دست آخر و سالها قبل از ما مشغولین به امر مرزهایمان، آنها ترسها و لرزها و شرمهای تکنولوژیکیشان شُل شد یا فروریخت یا تب آن سرد شد!
در اواخر حکم قجر وقتی که تفکر دولت مدرن و استخدام تکنولوژی هم در تئوری سیاسی تفوق یافت و هم در امکان عملی شد با فروش نفت، مرکز دست به استخدام تکنولوژیهای جدید و نشر افکار جدید زد. ولی این مرکز دچار نامتعادلی شدیدی در منابع و ظرفیت ها بود با حاشیه، و وجود زبان و فرهنگ و بعضا دین و مذهب متفاوت به ترس جدیدش تعبیر شد و مرکز سعی در به تعادل رساندن ظرفیت خود با حاشیه از طریق خلق نابرابری در فهم مدرنیته و سهم تکنولوژی وارداتی از پول نفت خود حاشیه، با حاشیه شد!
ترس مرکز را وسوسه به گناه و بعدا عادت به آن داد!
مرکز که خود زمانی بلند حیران فرنگ و شهر فرنگ بود و در مواجهه با آن خود را حقیر دیده و چه کشفهایی نکرده بود از خود و امثال حاجی باباهایش، این بار وسوسه شد که خود فرنگ حاشیەاش باشد.
چیزهایی که روزگاری از گذر اندک خراج قجر فقط برای ناصرالدین و ملازمانش از راه سفر و دیدن فرنگ میسر بود، این بار به کمک پول نفت میشد به ملازمان دستگاه دولت مستخدمان فرهنگ که بالادستی در آن فارسی بود، عرضه کرد!
از همان اوایل دولت دوست دار مدرن شدن پهلوی تحقیر روستایی بودن به نفع شهری شدن و اقلیت بودن به نفع ادغام در اکثریت شدن و حاشیەای ها به نفع مرکز نشین، به رویەی اصلی دولت جدید تبدیل شد.
شاید در مرحله اول این فخر فروشی ناشی از فربهی نفتی و خاراندن عقده حقارت اقلیتی نخبه فرنگ دیده و فرهنگی خوانده شده بود، ولی در دراز مدت استراتژی ای بود برای حل و آسیمیله کردن و پاک کردن ترس فهم نابرابری های ثروت طبیعی و مصنوعی در ایران، که آنها را وا داشته بود که هر زمینه احتمالی و یا واقعی نا هم شکلی را تحقیر و تخریب و تصفیه کنند.
دستگاه آموزش و بروکراسی دولتی و دستگاه تبلیغی به کار گرفته شدند تا هر پدیده مدرن و هر مظهر از مظاهر مدرنیته را معادلی فارسی بتراشند و ببافند و آن تصویر را بخلقانند که رشید یاسمی در دیدن بتن های برافراشته با پول نفتِ حاشیه میدید در تهران، “پایتخت تمدن”به قول خویش!
و این تصویر إلقاء میشد که گر خواهی مدرن شوی همرنگ مرکز شو!
تکنولوژی با پول نفت خریده می شد و به تهران آورده میشد و معادل لغوی فارسی آن خراشیده میشد و یا کاربریش فارسیزه شده و سپس به عنوان محصولی مدرن ولی لطفی و نشانی از قدرت برتر مرکز به حاشیه عرضه میشد!
بنگر و ببین ما(کورد) که تنها ملتی هستیم در خاورمیانه موسیقی مرگ داریم و اولین حماسه بشر را هنگامی که با مرگ درافتادیم، ما خلق کردیم و عظمت فهم مرگ را در تراژدی هایمان و عاشقانه هایمان و حماسه هایمان منعکس کردیم، بنگر به غنای “مور” و “چمر” مان و ” هور” و “بالورمان” و فاجعه امروزمان را ببین که کافیست یک میکروفون و بلندگو به عزایمان اضافه شود!
همه چیز عادیست، زنان ” سەر مور” میآورند و مردان “چەمەر” مینوازند، ولی آن وقت که مایک میآید، ناهنجاری فارسی کرمانشاهی و نوع جدید و باکلاسش دهها دسیبل تقویت می شود و آیین ۵٠٠٠ ساله ما را با نکرەگی تمام میخراشد!
راستی چرا کسی از بلندگو برای بلند کردن مور و پخش نوای چمری استفاده نمیکند!؟
به دو دلیل!
یکی آنکه تکنولوژی و رسم استفاده از آن نه پدیدەای جهانی و بشری بلکه پدیدەای فارسی و صدقەای از مرکز است حتی اگر “made in China ” هم باشد!
دوم با زحمات ۵٠ ساله صدا و سیما مخصوصا شاخه محلی و بعضا سراسریاش! اساسا زبان کوردی ابزاری طنز گونه و کورد گویی خوراک طنز است و فاقد هرگونه ظرفیت جدیست، کسی هم دوست ندارد در عزایش طنزی گفته شود!
کورد در هیچ چیز جدی نباشد در عذایش بسیار جدیست.
نمود بارزترش انتخابات است!
همه به وضوح میبینیم که تمام کسانی که خارج از ستاد با هم کوردی حرف میزنند وقتی به ستاد می خرامند، به ناگاه قند فارسی به بنگاله صادر میکنند! چرا؟
چون در فهمشان انتخابات پدیدەای فارسی و سیاست امری جدیست!
دوستان; مدرنیته و مظاهر تکنولوژیک و مفاهیم انتزاعیش هم نه پدیدەای فارسیست و نه کوردی، این سیاست است که آن را به استخدام خود در میآورد.
ابناء بشر! این قدرت است که همه چیز و همه کس را ابزار و ارزش را انتزاع میکند!
ما هم خوب میدانیم گرچه امروز سهم اندکی در تصاعد تکنولوژیکی بشر و بسیار کمتر در تصاحب قدرت سیاسی ناشی از آن را داریم ولی تنها زمانی “ما” خواهیم بود که ابزار را از مفهوم جدا کنیم!
به یاد بیاوریم، مایی که از میکروفون و دوربین می ترسیم که صوت کوردی ما را بلندتر و صورت کوردی ما را تصویر میکند خود زمانی بنیان خیلی از اولین ها بوده ایم!
ما بودیم که غله خوردن را به بشر آموختیم!
ما بودیم که مفرغ را پاشنه دروازه تمدن عظیم بین النهرین کردیم!
ما بودیم آهن را اولین بار با اراده الهام گرفته از کوهایمان ذوب کردیم و سلاح سرد تسلط بر طبیعت و مخلوقات را به دیگران هم آموختیم!
و امروز به چه سهلی و سستی و سادگی افیون میراث رضا خان پهلوی شده ایم که اجدادمان به سادگی تشخیص یک مال خوب در دولتداریشان ناسره بودنش را تشخیص میدادند!
دەورە دەورەی رەزا دەبێ
له دوای رەزا غەزا دەبێ
له دوای غەزا فەزا دەبێ
مەردوم دەس به نزا دەبێ
هەروا بووه و هەروا دەبێ

‎”کیومرث فتحی”

لطفا دیدگاه خود را در مورد این مطلب بیان کنید.
کلام روز

يكرنگ بمان حتي ...

حتي اگر در دنيايي زندگي ميكني كه

مردمش براي پررنگي هزار رنگ ميشوند

تازه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
تحلیلی آرشیو
هشدار اربیل به گروه های اپوزیسیون کرد در اقلیم کردستان

سخنگوی هیئت وزیران اقلیم کردستان عراق، گروەهای مسلح مخالف ترکیه و ایران که در خاک اقلیم مستقر هستند را متهم کرد با اقدامات خود اربیل را در موقعیت دشواری قرار داده اند و تصریح کرد که تداوم وضعیت موجود، قابل قبول نیست.

مطبوعاتی که چراغ آن روبه خاموشی است

فردین کمانگر رئیس کمیته حقوقی خانه مطبوعات و رسانه های کشور ریگا کوردستان – سرویس حقوقی ریگا کوردستان – ۹۸، سال خوبی برای مطبوعات کشور نیست سالی که مشکلات اقتصادی و بحران کاغذ دست به دست هم داده که رکن چهارم دمکراسی را در گیرودار بحران قرار دهد. افزایش قیمت‌ها و ایجاد نابسامانی اقتصادی از […]

زروان ؛ خالق اهورامزدا و اهریمن

 ”زروان “ خداى اصیل و قدیم قربانیها کرد شاید فرزندى بیابد و او را “اوهرمزد” نام نهد. بعد از هزار سال قربانى دادن از مؤ ثرترین قربانى هاى خود، به شک افتاد. عاقبت دو پسر در شکم او موجود شد (در شکم زروان )؛ یکى اوهرمزد که قربانى ها به نام او کرده بود، و […]

مشاهیر و نخبگان/a> آرشیو
خبرنامه پیامکی

جهت عضویت در خبرنامه پیامکی ریگا کوردستان و دریافت آخرین خبرها فرم را تکمیل و ارسال فرمایید.