گوردخمه فرهاد تا گور شیرین  /فرهاد حال و روز خوشی ندارد

  • توسط
  • ۱۳۹۷-۰۳-۲۶
  • ۰

ریگا کوردستان – سرویس فرهنگی

انسان دوران کهن با کندن صخره های طبیعی در دامنه کوه ها و ایجاد حفره ها از یک فضای کوچک محدود به تدریج به فضای بزرگی می رسد و از آن بعنوان خانه یا آرامگاه استفاده می کند . این مبارزه انسان با صخره های سنگی را معماری صخره ای و یا دخمه ای می نامند. به عبارتی معماری صخره ای از مصالح آزاد و معمولی ساختمان بوجود نمی آید بلکه از صخره طبیعی ایجاد می شود.

به نظر می رسد که در بعضی از فرهنگهای باستان کوه غاری مقدس بوده است که برای آئین ها و مناسک مذهبی و نیایشی کاربرد داشته است . در این فرهنگها، کوه به عنوان اولین مخلوق خداوند که سر از آب بیرون آورده مورد احترام بوده و نقش مهمی در اعتقادات و باورها برای نزدیکی به نیروهای ماورالطبیعه داشته است .

گذشتگان معتقد بودند که رب النوع ها در آسمان قرار دارند. بنابراین اگر معابد وپرستشگاه و گورهای آنها در بالا و در دل کوه باشد به رب النوع نزدیک تر خواهد بود.

گوردخمه های زیادی از دوران مادها و پس از آنان در سراسر ایران یافت شده است . اما یکی از آنها دخمه دربند در بدنه کوه شوق علی واقع در شمال شهر صحنه و سمت راست آب دربند حجاری شده است .


این گور دخمه در بین اهالی به فرهاد تاش و گور شیرین و فرهاد معروف است. در ارتفاعی که بیش از پنجاه متر از سطح رودخانه فاصله دارد محلی به طول چهارده و نیم و ارتفاع یازده متر تراشیده اند و در آن دخمه بزرگ تر را ساخته اند که درگاه آن رو به جنوب است . در جلوس گور دخمه فضای ایوان مانندی ایجاد کرده اند و در جلوس این ایوان صفه ای در صخره تراشیده اند. در دو طرف ایوان دو ستون سنگی وجود داشته که متاسفانه تنها پایه و بخشی از ساقه آن برجای مانده است . بدنه این پایه ستون ها دارای شیار هایی شبیه به پایه ستون های دوره هخامنشی است . در نمای بالای ورودی آرامگاه تصویر خورشید بال داری حجاری شده است. در هر یک از اضلاع شرقی و غربی اتاق این گور دخمه سکویی ایجاد شده است .


برروی هر یک از این سکوها قبری به طول ۲/۱۵ متر و عرض ۸۲ سانتی متر کنده شده است . در میان دو سکو، مدخل مستطیل شکلی وجود دارد که به اتاق زیرین مرتبط می شود. در داخل این اتاق، قبری در داخل سنگ کنده شده است . در کنار این قبر نیز سکویی دیده می شود . در دیوار شمالی این اتاق، دو طاقچه کوچک جهت قرار دادن نذورات و هدایا کنده شده است . با توجه به شکل پایه ستون، نوع تراش و سقف اتاق زیرین به نظر می رسد که این گوردخمه نیز متعلق به دوره مادها باشد . شاید که گوردخمه مذکور به اعضاء یک خانواده تعلق داشته است . در بین گوردخمه هایی که تا کنون در ایران شناسایی شده اند این تنها گوردخمه ای است که دارای دو طبقه می باشد.

اما این روزها این گوردخمه نیز مانند سایر آثار تاریخی استان کرمانشاه حال و روز خوشی ندارد و معماری زیبا و منحصر بفرد و تزیینات آن زیر یادگاری نویسی ها (وندالیسم ) پنهان از نظر است .

در استان کرمانشاه بنای موسوم به معبد آناهیتا تنها اثری است در آن وندالیسم به چشم نمی خورد با وجود هزینه بر بودن این کار اما زیبایی به این بنا باز گشت . گوردخمه فرهاد تاشو گور شیرین و فرهاد ؛ می تواند دومین اثر باشد بدون وندالیسم باشد با توجه به کوچک بودن این اثر هزینه گزافی لازم نیست ! به جای هزینه های که صرف بنرهای نوروز میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری هر ساله می کند می تواند هزینه ای را برای پاک کردن وندالیسم در این گوردخمه قرار دهد.

 

 

نویسنده : مریم طاهرآبادی کارشناسی ارشد باستانشناسی

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

اخبار